maandag 23 juni 2014

Over slakken ... en andere fabeltjes.

Het komt mij voor dat er in de Lage Landjes red alert geslagen is. Slakken. Waar je ook kijkt.
Aan de hoeveelheid slakkenverdelgende middeltjes en -methoden en blogbijdragen te zien kan geen enkele tuinder nog een rustig oog dicht doen. Hij/zij die dit waagt moet achteraf niet klagen. Dat die beesten er al altijd waren was niet zo erg. Maar zoals dit jaar... Brrr. Hopelijk hebben we nooit meer zo een milde winter.
A propos winter. Vor mij is een winter mild wanneer de temperaturen slechts enkele weken tot minimaal -10°C gaan. Een strenge (normale) winter betekent -15°C tot -25°C met sneeuw vanaf kerstmis tot eind februari. Dit jaar hadden wij hier geen milde winter. We hadden een winterse lente. Plus-temperaturen op enkele korte uitzonderingen na. Het is de eerste winter dat ik de waterleidingen in de stal slechts enkele dagen moest afsluiten. Normaal moet ik mijn dieren 2 keer per dag vers water geven terwijl de klompen ijs op de houtkachel ontdooien. De koude bak in de tunnel moest geen enkele keer extra toegedekt worden.
Eigenlijk moest mijn tuin vergeven zijn van de slakken. Dat is ze niet. Nog nooit zo weinig slakken gezien. Een beetje schade is er wel en dit alleen op specifieke plaatsen.

Fabeltje 1. Tijdens strenge winters vriezen slakken(eieren) kapot. Slakken deponeren hun eieren ca. 5cm onder de grond. Ze zouden wel moèten kapot vriezen. Maar ze doen het niet. Mijn hyacinten en krokussen etc. vriezen ook niet kapot. Dit jaar heb ik zeer weinig slakkenschade.

Fabeltje 2. Nooit met hooi mulchen omdat daar zoveel zaad in zit. Ik mulch bijna uitsluitend met hooi. No problem.

Fabeltje 3. Mulch, om het even welke aard, is een goede huisvesting voor slakken. Wie mulch zaait zal slakken oogsten.

Het is mij een raadsel waarom er zo hardnekkig aan dergelijke fabeltjes wordt vast gehouden. 
Toen ik begon met groenten kweken deed ik dat ook volgens de boeken: eerst mijn rug breken met omspitten, harken, enz.. Daarna niet meer weten waar ik eerst moest gaan wieden. Het kruid stond 20cm hoog en nog geen worteltje te zien. De komende lente geen spade in de grond krijgen vanwege een bevroren bodem of vanwege teveel modder. Paniek, paniek.
Om mij te wagen aan de totaal mulch methode à la Ruth Stout had ik nog drempelvrees. Tot ik de knoop door hakte.

Mijn nogal omvangrijke groententuin, waaronder ook bomen, struiken en bloemen, kent momentaan 3 verschillende stadia van ontwikkeling.
Het grootste deel is tijdens de laatste 8 jaar niet meer bewerkt (de andere delen eigenlijk ook niet). Ze ligt het ganse jaar door bedekt onder een aanzienlijke laag hooi. Maar hier en daar werd de laag niet konsekwent aangevuld. Daar groeien dan ook weer penen en weegbree die zich zonder moeite laten verwijderen. Wanneer ik op deze bijna 'kale' plaatsen jong plantgoed zet zijn de slakken er direkt bij. Bloemenbedjes zijn vooral met houtsnipsel gemulcht. Daar is het oppassen geblazen.
Dan zijn er gedeeltes die eerst sinds vorig jaar in gebruik genomen zijn: d.w.z.: maaien, planten, mulchen.
Uiteindelijk dan de nieuwere stukken die nu voor het eerst beplant zijn.
Mijn observatie: op de nieuwste stukken heb ik relatief veel, op de oudere weinig, en op de oudste bijna geen slakkenvraat.

Slakken leven onder de grond en komen bij valavond aan de oppervlakte. Een dikke laag droog hooi is een echte hindernis waar ze niet doorheen komen. Hun beste weg is daar waar bijna geen hooi ligt: aan de voet van de jonge planten. Bij het aanbreken van de nieuwe dag verschuilen ze zich onder de hooilaag waar de aarde vochtig is. Bingo! Het hooi iets terzijde schuiven en je hebt ze. Tenminste enkele.
Met hoofdzakelijk houtsnipsel gebeurt hetzelfde, alleen zijn de slakken daar door het bruinzwarte hout niet zo zichtbaar.
Voor mij is het een vaststaand feit: door kostant met hooi te mulchen word je de slakken te baas.

De vrees dat hooi veel onkruid met zich meebrengt is ongegrond zolang je de hooilaag dik genoeg houdt. Niet een dun laagje tot je de grond niet meer ziet; een dikke laag van zeker 20cm. Met tijd wordt deze laag veel dunner, de vochtige onderkant is een goede slakkenval. De eerste jaren moet je nog regelmatig op slakkenjacht gaan maar daarna is het voorbij. Ze komen beslist niet van buitenaf en kruipen door het droge hooi in de grond. Ze zitten ìn de grond en je moet ze eruit krijgen.

2 opmerkingen:

  1. In het begin van het seizoen, hier ook veel slakken, maar nu lijken ze spoorloos verdwenen. Ik ben wel een paar plantjes kwijt door slakkenvraat, maar de meeste voorspoedig... Wat me meer ergert zijn die beestjes die mijn lelies opvreten. Bestaat daar een ecologisch middel voor ?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Leliehaantjes? Pyrethrum is biologisch toegelaten maar zelf zou ik het niet gebruiken. Het is en blijft een niet-selectieve pesticide. Kevers en larven met de hand verwijderen is het meest ecologische.
      http://forum.tuinadvies.be/forum_topic.php?hid=7&sid=18&tid=39836
      Ik zit ondertussen met bastaardrupsen op de salomonszegel. Ze hebben de plant nog niet kaal gevreten maar een showexemplaar is het niet meer.

      Verwijderen