dinsdag 28 oktober 2014

Wie onkruid zaait ...

Voor elke tuinder behoort de droom van een lange hete zomer en een eeuwigdurende herfst wel tot het verleden. De werkelijkheid haalt ons in: de winter staat voor de deur, althans in mijn regio.
De tuin wordt voorbereid op de komende winter.
Gazons worden voor de laatste keer gemaaid. Gevoelige groenten worden geoogst. Er wordt nog eens gewied, deftig gespit, met of zonder groenbemester, geharkt, en dan gemulcht. In het voorjaar wordt de mulch weer weggehaald tenzij er met compost gemulcht werd. Deze wordt dan netjes ondergespit en de bedden worden mooi vlak geharkt.
Deze technieken zijn door elke biotuinder gekend en worden ook biobewust toegepast. Dat deze technieken juist zijn staat in elk biotuinhandboek. Andere methoden (Fukuoka, Stout) worden als kanttekening vermerkt onder de categorie 'voor gevorderden'. Ik behoor dus tot de gevorderde tuinder: ik spit niet, hark niet, wied niet. Ik mulch wel. Hoofdzakelijk met hooi. Dat doe ik 1 keer per jaar  (bij aardappelen 2x) bij voorkeur tijdens een mooie herfstdag zoals vandaag.

Bij enige tuinders komen de nekharen recht want hooi bevat veel (onkruid)zaad! Mulchen mag uitsluitend met onkruidvrij materiaal.
Bvb. bladeren. Die gebruik ik alleen als ze van de buren komen die in elk blaadje een duivel zien. De bladeren van mijn bomen blijven waar ze zijn: onder de boom. Geef aan de boom wat de boom toekomt. Met gras mulchen doe ik af en toe. Het meeste gras blijft liggen waar het vandaan komt.































Onder deze nieuwe hooilaag ligt nog veel oude mulch zij het tamelijk dun. Ik laat de kippen de ganse zomer hun lusten erop botvieren. Hoewel die laag dan toch zeer gereduceerd wordt is onkruid, de schrik van elke tuinder, amper aan wezig.




































Voor dat weinige onkruid wil ik mij zeker niet bukken. Mijn rug dient om erop te liggen en om recht te staan., niet om hem te breken door overbodige en contraproductieve werkzaamheden.

Na de hooioogst heb ik een nieuw bloembed voorbereid: eerst een dikke laag hooi, direct op het gras, waarop mijn kippen zich weer rijkelijk geamuseerd hebben. In september kwam daarop een laag vers gras. Gezien vers gras toch vlug tot een plakkerige boel wordt verkies ik toch min of meer gedroogd gras.
Voor enkele dagen heb ik het beplant, inclusief bloembollen. De mulch werd op de te beplanten plaatsen terzijde geschoven. Dan werd geplant, het hooi/grasmengsel terug gelegd en het geheel toegedekt met 1-jaar oude houtsnipsels. Het oorspronkele gras en alles wat daartoe behoort was verdwenen behalve 2 paardebloemen en 3 wilde zuringplanten.


















De tuin op de eerste foto wordt al 10 jaar zo behandeld. Het tuinstuk op de 2de foto, begonnen met een gazon en nog nooit omgespit is nu aan zijn 3de aflevering.
Deze winter zal ik mijn oud tuingereedschap toch weer eens boven halen om er weer eens een laag roest te verwijderen. Ik wil ze niet weggooien. Het zijn souveniers uit mijn volgens-het-boekje tuinierperiode.

rolleyes

15 opmerkingen:

  1. :-) Ik merk dat mijn blogje over dode mulch hier in de categorie "niet voor gevorderden" gecatalogeerd werd.
    Je moet me, als gevorderd mulcher ;-) , eens uitleggen hoe je in je met dikke laag hooi bedekte bodem zaken kan zaaien? Ik begrijp dat je er kan in planten, of bol en knolgewassen poten. Maar lukt zaaien wel?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Of je nu zaait of plant, je gaat de mulch een weinig moeten terug schuiven. Afhankelijk van de grootte van het zaad (wortels vs. erwten vb.) dek je de zaaivoor onmiddelijk weer dicht of je wacht tot de zaailingen groot genoeg zijn vooraleer de mulch weer aan te brengen. Een paar aspecten moet je wel in acht nemen: de dikte van de mulchlaag alsook de toestand (droog - nat). Bij klein zaaigoed schuif ik de hooilaag zo vroeg mogelijk tegen de planten en let er op dat licht voldoende doordringt. Hier merk je al dat het trekken van een zaaigeul onkruidgroei veroorzaakt. Wanneer deze planten een 10tal cm groot zijn wordt de rij volledig gemulcht, bij voorkeur met natte mulch die direct het ontloken onkruid verstikt. Bij grotere zaden (bonen, erwten) leg ik direct na het zaaien de mulchlaag bovenop de rij (ca. 2cm) bij voorkeur natte mulch die ik los trek zodat de kiemplantjes geen hinder ondervinden bij het doorstoten. In de loop van het seizoen kan je dan naar believen namulchen. Tussen bedden/rijen gooi ik direct de 'volle laag', d.w.z. daar blijft de mulch onaangeroerd liggen. Dit is veel tekst voor een tuinaktiviteit die toch heel simpel is. Stel jezelf in de plaats van het zaad en bepaal welke soort deken je zou willen hebben. Zeker is: grondbewerking veroorzaakt onkruidgroei!

      Verwijderen
  2. [ Mijn rug dient om erop te liggen en om recht te staan, niet om hem te breken door overbodige en contraproductieve werkzaamheden. ]
    Goh, kijk, ik wou dat ik dit sommige mijner klanten eens diets kon maken. ;-)

    Dat je de hierboven beschreven methode hanteert, wist ik al. Helaas is de doorsneetuin (denk: klein en veelal in een stad of wijk) daar niet echt veel mee gebaat, vrees ik (tegenargumenten zijn ten zeerste welkom; ik ben nogal leergierig). Maar spitten? Neuh, liever niet.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Het enige nadeel i.v.m. een stadstuin bestaat erin dat de tuinder zijn mulch moet kopen. Hij/zij moet ook kompost kopen. Keukenafval is zeker niet genoeg voor een groententuin. In veel gevallen kan een stadstuinder zijn mulch zelfs gratis krijgen (gras van de buren, bladeren van de groendiensten). Stro is goedkoop. Bij het begin van een totaal-mulch systeem heb je er veel van nodig, vooral om het opkomende onkruid te onderdrukken. Eens het systeem werkt (zeg 2 jaar) moet je gewoon nog aanvullen. Als ik terug denk aan mijn eerste 250 m² tuin moet ik mijn hoofd schudden om al dat werk dat ik toen deed. De stadstuinder moet er wel aan wennen dat hooi/stro er iets anders uitziet dan gemalen schors resp. blote aarde. De grootte van een tuin is zeker niet bepalend. Een nog bijkomend voordeel van een dikke laag mulch: je kan wortelgewassen, alsook vb. prei, gewoon in de grond laten. De bodem vriest niet toe.
      Het heeft bij mij ook 20 jaar geduurd vooraleer ik durfde 'niets-doen'. ;-) Maar na Ruth Stout gelezen te hebben was het hek door de dam.

      Verwijderen
  3. Het is interessant om te lezen hoe je je eigen vorm van kringlooptuinieren hebt gevonden; Ik heb zelf geen moestuin maar ook in onze 'siertuin' blijft alle 'afval' op een of andere manier in de tuin. Bij het planten van struiken of bomen wordt het plantgat wel uitgegraven (gespit) en de grond verbeterd met eigen compost. Rond de stam wordt dan gemulchd.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Bij het planten is een tijdelijke verstoring van de bodem uiteraard onvermijdbaar. Onlogisch is dat moestuinders hun bedden over de ganse breedte (volgens het boekje 120cm) verstoren om dan 3 zaaivoortjes te trekken. Al het groene en bruine wordt verzameld om met veel werk zoveel mogelijk kompost te maken terwijl de groentenbedden er naakt bij liggen. En in de zomer wordt met gietkannen gesleurd.

      Verwijderen
  4. Ik heb een vrij kleine tuin, maar ik mulch ook (sinds verleden jaar). Hooi is bij mij geen optie, want ik heb geen kippen die het onkruidzaad eruit halen en dat geldt ook voor gras. Dus ik gebruik ander materiaal, meestal stro en dat gaat goed. Ik had gehoord dat je door mulchen meer slakken krijgt, maar je hebt mij al uitgelegd dat dit juist niet zo is. Ook las ik ergens dat je die mulch in het voorjaar moet weghalen omdat anders de bodem niet opwarmt. Is dat zo? Of kun je het ook gewoon laten liggen?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik heb percelen waar mijn kippen nooit op komen omdat ze dan hun stal niet meer zien. Het grootste voordeel van kippen is dat ze het hooi snel kleiner maken waardoor het sneller verteert. Aanvankelijk kan onkruid nog lastig zijn maar het ganse jaar door mulchen, ook met hooi en gras, lost het probleem automatisch op. Ook stro kan nog veel ongedorst zaad bevatten. Vooraleer je kan zaaien moet je sowieso de mulch iets terzijde schuiven. Je kan dat gerust een week of zo voordien al doen. Daarna leg je het weer terug. Waar je niet zaait of plant laat je het gewoon liggen.

      Verwijderen
  5. Ik, de niet-tuinder bij uitstek, blijf vol verbazing lezen over het "luie" tuinieren, bijna zou ik er van dromen ook zo eens iets te proberen, maar dan weer niet, want tuinieren doet me huiveren. Ik begin langzaam bepaalde termen te begrijpen, en te zien hoe het systeem werkt, en mocht ik een stuk jonger zijn, en geen kapotte rug hebben, misschien, misschien zou ik dan toch nog kunnen gaan horen bij de tuinders... (En weet je, het totaal anders doen dan de anderen lokt mij steeds, dus ook wel bij het tuinieren, wellicht daardoor dat ik fan geworden ben ? )

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Lui, huiveren en een kapotte rug zijn ideale redenen om een mulchtuinder te zijn. :-) Trouwens, de totaal-mulch methode is ook toepasbaar in een bloementuin.

      Verwijderen
  6. Dit vind ik een hele mooie blog met duidelijke uitleg over je werkwijze, ook in je commentaren op de reacties. Ik ga - als het hier echt winters gaat worden ( we beleven een haast zomers weekeinde met temperaturen ruim boven de 15 graden) voor mijn plezier en ontspanning Stout weer uit de kast halen en herlezen.
    Na een kleine twintig jaar tuinieren op deze plek heb ik op de meeste plaatsen een flinke strooisellaag, die ik ter plekke koester. Met zaaien en planten doe ik met mijn mostapijtje hetzelfde als jij met de mulch, opzij doen en als het aangewezen is weer terugduwen.
    Het is heel goed als je op gezette tijden je werkwijze weer eens uitgebreid onder de aandacht brengt. Heel inspirerend!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Stout lezen is zeker heel ontspannend. Respect voor die dame en de humorvolle ernst waarmee zij haar ervaringen deelt. Hoewel zij een zeer rebellerende vrouw was ontstond haar methode eerder uit noodzaak en aldus heel spontaan waardoor haar uiteenzettingen veel overtuigender overkomen (althans voor mij) dan de gebruikelijke dit-moet-en-dat-mag-niet stijl. Ruth is niet pretentieus maar nodigt de tuinder (m/v) uit zijn eigen weg te zoeken. Haar klare kop, zin voor humor en onvervalste levensvreugde contrasteren sterk met de wetenschappelijke zakelijkheid. Mogen nog veel tuinders Ruth Stout 'ont-dekken'.

      Verwijderen
  7. Heel herkenbaar wat je schrijft, Michel. Gewoon laten liggen die mulch, niet weghalen om at voor reden dan ook.
    Al sinds begin 90'er jaren probeer ik mijn tuintje op deze manier te bewerken en voelde mij vaak een roepende in de woestijn. Maar nu heb ik dan een "gelijk gestemde geest" gevonden.
    Ik heb helaas niet de mogelijkheid om zelf al mijn mulch te maken, het stro dat ik gebruik, moet ik van elders betrekken. Ik koop dat in het najaar in en laat het de hele winter buiten liggen. In het voorjaar is het dan al behoorlijk verrot.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. De gebruikelijke methode zit heel vast in de tuindersgeest verankerd. Enkele mensen uit mijn omgeving reageren zeer positief maar in eigen tuin blijven ze toch liever bij de hun vertrouwde technieken. 'Wat de boer niet kent, dat eet hij niet.' ;-)

      Verwijderen