zaterdag 19 december 2015

Van koe tot keu 3/3. Het aanrecht.

Eens de basis gelegd kan met de volgende etage begonnen worden: het aanrecht.
Hoe dit centrale deel van een keuken in mijn eigenste taal heet weet ik eigenlijk niet. Er is sprake van een keukenblok. Onweerstaanbaar komt bij mij het beeld op van een slagersblok (èèk).
'Keukeneenheid' klinkt mij aangenamer. Wat ik nu aan het knutselen ben is echter geen keukenheid maar slechts een deel daarvan.
'Aanrecht' is dan toch niet zó verkeerd.
aanrecht zn. ‘keukenblok’
Mnl. aenricht ‘buffet’ [1467; Stall. I, 25]; vnnl. Abacus ..., een aenrichte, oft credents tafel ‘Abacus, een buffet, of tafel voor spijzen’ [1546; WNT], aenrecht tafel, rechtbank [1567; Nomenclator], aenrechte, aen-recht-tafel [1599; Kil.]; nnl.aanregt [1729; WNT].
Gevormd bij het Middelnederlandse werkwoord aenrechten ‘klaarmaken, opdienen’ (zie → aanrichten).
Met een aanrechtbank werd vroeger een lange smalle tafel met kastjes bedoeld, waarop in de keuken de gerechten werden klaargemaakt om ze op te dienen. De aanrechttafel was iets breder en bevatte geen kastjes. Tot in de 19e eeuw noemde men beide in de spreektaal meestal rechtbank (zie de vindplaats uit 1567). Daarna werd aanrecht het gewone woord, zowel in de betekenis ‘aanrechtbank met gootsteen’ als in die van ‘aanrechtblad’. Dat aanrecht mannelijk kan zijn, maar ook onzijdig (dat was al het geval in het Middelnederlands) komt wellicht door een associatie met het etymologisch verwante → gerecht. 
(http://etymologiebank.nl/trefwoord/aanrecht)
Enfin, ik wil mijn tijd niet verslijten om te achterhalen hoe dit ding in perfect westvlaams genoemd wordt.

Action!
Na een paar zakken schaafsel en zaagmeel had ik een passend raam klaar waartoe enkele deurtjes moesten passen.



















Alle verbindingen zijn verleimde enkelvoudige pen en gat verbindingen. Een bovenfrees is uitermate geschikt voor dit karwij.

















Bij het voorzetraam worden deze met houten deuvels gezekerd zodat eventuele spanning de verbindingen niet uit elkaar trekt.
Wanneer de verbindingen van de deurramen perfect 'zitten' kunnen ze opgevuld worden.

Wegens een kapotte aandrijfriem van mijn vandiktebank  werd ik helaas tijdelijk technisch werkloos (ware daar niet die stapel brandhout). Gelukkig kon ik na een 2tal weken een nieuwe riem bemachtigen zodat ik niet moest ingaan op het aanbod van de heer M.. (Toch hartelijk dank voor het voorstel, heer M.)














(Bron: Twaait)
(aanklikken voor een betere leesbarheid)



De paneeltjes worden los ingezet zodat het hout kan 'werken' tijdens temperatuur- en vochtigheidsgraadschommelingen.
(Ja ja, 'aansprakelijkheidswaardevaststellingsveranderingen' is een veel langer woord)































Nadat ze hun uiteindelijke vorm gekregen hebben worden ze voorzien van een dunne film lariksolie en daarna wordt rondom een minimaal profiel gefreesd. Het daardoor ontstane blanke hout is een nette omraming.


















De ramen worden samengevoegd maar blijven nog onbehandeld. Eventuele mankementjes kunnen dan nog verbeterd worden.


















Het geheel wordt grondig geschuurd. De gaten voor scharnieren en deurknopjes worden voorgeboord en daarna kunnen de elementen gehalveerd worden.
Na montage en finishing touch kan dit gedeelte eventjes poseren om "cheese" te zeggen.














Het moeilijkste is achter de rug.
De zij- en achterwand vervaardigen en aanbrengen, alsook het werblad, is eerder een rechttoe rechtaan job. Maar zolang het weer nog enigszins mee speelt wordt mijn aanwezigheid buitenshuis verlangd.
Het is weer tijd om de kerstboom van de zolder te halen.
Maar geen nood. Na de eindejaarsstressfeesten wordt verder geknutseld.
Wrsch. is knutselen een frequentatief van vnnl. knutsen, dat vooral ‘stuk maken, verbrijzelen, stoten’ betekent, zoals inhy sal v dat hooft ... knutsen ‘hij zal uw hoofd kapotslaan’ [1546; WNT knutsen]  
http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/knutselen

  Prettige feestdagen, iedereen.


12 opmerkingen:

  1. Knap gedaan! Als het aanrecht serieus kijkt, staan de knopjes Dan op gelijke hoogte ?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Op de fotot is dat niet te zien maar eigenlijk verspringen ze de ganse tijd en moet ge rap zijn om er eentje vast te krijgen.

      Verwijderen
  2. Ja man, dit getuigt van Grote Klasse! Is er eigenlijk iets dat je niet kunt? ;-)
    P.S.: Ik droom (echt!) van zo'n verzameling (semi)professionele werktuigen als degene die jij bezit. Want ik veronderstel dat er hier meer dan slechts een wipzaagje aan te pas kwam.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Het begon allemaal met een simpel figuurzaaje van 75 Bfr en een knutselboekje.
      Van het één kwam het ander en na veel sinterklazen kwam dan de hoger vermelde okkasie vandiktebank en wat later de al lang begeerde bovenfrees.
      Of: "In 20 jaar van keukentafel tot goed uitgeruste werkplaats."

      Verwijderen
  3. Wauw ! Ik ben stikjaloers op je technische vaardigheden en je machinepark ! Maar meer nog op het geduld om zoiets te maken en het mooi-zijn heel de tijd vol te houden, en niet beginnen sjoemelen à la rap - rap... Wauw !!!Sjapooo !(chapeau mag ook in Ronse...)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Toegegeven. De neiging tot sjoemelen blijft als een zwaard van Damocles boven het hoofd hangen maar 'k Heb intussen geleerd hoe die dreiging te ontgaan.

      Verwijderen
  4. Ik ben van nature geen jaloers type, maar als ik zie wat je hier voor elkaar gebokst hebt: amai !!! Dik jaloers ban ik op dit kunnen.
    Chapeau!

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Bedankt voor jouw lof. 'k Ben zelf ook heel tevreden met het resultaat.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Werkelijk erg mooi geworden.
    Heel erg handig, zo'n vakman in huis ;-)
    Hartelijke groet, Zem.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Ge doet me blozen, Zem.
    Hartelijke groet terug.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Wow man, hij hebt duidelijk geen twee linkse handen aan je lijf. Knap vakmanswerk. Petje af.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Bedankt voor 't kompliment.
    2 linkse handen zouden soms wel heel welkom zijn (samen met een rechtse natuurlijk).

    BeantwoordenVerwijderen